فضیلت تراشی عمر
در کتب حدیث و تاریخ این فضیلت ساختگی به نام «موافقات عمر» معروف گردیده است .
«موافقات عمر» این است که در مسائل زیادی از ناحیۀ عمر پیشنهادهایی به پیشگاه خداوند و رسول خدا می گردید و طبق همان پیشنهاد، جبرئیل از ناحیه پروردگار آیه ای می آورد و پیشنهاد او مورد تایید خداوند متعال قرار می گرفت !
این کار جاعلان «فضیلت تراشی ِ علمی » نام دارد ، زیرا آنان با جعل این نوع فضیلت خواسته اند مقام خلیفه را به مقام پیامبر نزدیک سازند و او را در وحی نیز سهیم نمایند ! ولی چون استناد نزول وحی قرآنی به شخص خلیفه امکان نداشت و این نوع شرکت در وحی قابل قبول نبود مسئله را بدین صورت پیاده کرده اند که :
گاهی حکمی که می خواست تشریع شود ، ابتدا به ذهن ِ عمر می آمد بعد خداوند هم با او موافقت می نمود و با فرستادن آیه ای بر فکرش صحه می گذاشت و مورد تاییدش قرار می داد و در پاره ای از احکام و دستوراتی که بنا بود دربارۀ آنها وحی نازل شود او قبلا اطلاع و آمادگی داشت و گاهی وی همان الفاظ را که بنا بود وحی به آن صورت و با آن الفاظ نازل شود بر زبان جاری می ساخت !
در اینجا احادیث «موافقات عمر» را که در «صحیحین» و در ضمن دو حدیث آمده است می آوریم و به طور خلاصه به پاسخ آنها می پردازیم :
( قسمت اول )
آیات سه گانه :
حمید از انس نقل می کند که عمر می گفت : من با خدا در سه موضوع موافقت نمودم : به رسول خدا عرض کردم یا رسول الله بهتر بود که مقام ابراهیم را مصلی و نمازگاه قرار می دادیم آیه "وَ اتخَِّذُواْ مِن مَّقَامِ إِبْرَاهِمَ مُصَلىًّ "1 نازل گردید و یکی هم آیه حجاب بود ، عرض کردم یا رسول الله بهتر است به همسرانت دستور بدهی که خود را از بیگانگان بپوشانند ، زیرا افراد نیک و بد و فاجر با آنان حرف می زنند در همان وقت «آیه حجاب» فرود آمد .
همسران پیامبر در اثر رقابت و هم چشمی ، آن حضرت را اذیت می کردند به آنان گفتم "عَسىَ رَبُّهُ إِن طَلَّقَكُنَّ أَن يُبْدِلَهُ أَزْوَاجًا خَيرًْا مِّنكُن" 2 " اگر او شما را طلاق بگوید امید است که پروردگارش بهتر از شما را نصیبش گرداند " این آیه (با همان الفاظ) نازل گردید . 3
این حدیث را بخاری در صحیح خود در کتاب صلاة 4 نقل نموده است و همان حدیث را با تفاوت مختصر و اضافاتی در کتاب تفسیر اورده است . 5
همین حدیث در صحیح مسلم امده است . 6
در این حدیث نزول سه آیه از قرآن مجید به تقاضا و در خواست عمر مستند و منتسب گردیده است :
1. آیه حجاب ؛
2. آیه ای که مقام ابراهیم را نمازگاه قرار داده ؛
3. آیه عَسىَ رَبُّهُ إِن طَلَّقَكُنَّ .
در قسمت بعد به بررسی آیه حجاب می پردازیم و قضاوت دربارۀ صحت و سقم دو قسمت دیگر حدیث را به عهدۀ خواننده محقق می گذاریم ، زیرا با روشن شدن ضعف و تزلزل قسمتی از یک حدیث ارزش قسمت های دیگر آن نیز روشن می گردد.
ارزیابی موافقت عمر در آیه حجاب
*. تناقض در خود احادیث
**. حدیث های دیگر این حدیث را تکذیب می کند
***. سیاق آیه
***********************************
کل مطلب از کتاب : سیری در صحیحین
(بررسی دو کتاب و مدرک اهل سنت : صحیح بخاری و صحیح مسلم)
آیة الله محمد صادق نجمی
صفحه : 382 تا 391
***********************************
1. بقره ، آیۀ 125 .
2. تحریم ، آیۀ 5 .
3. بخاری ، ج 1 ، کتاب الصلاة ، حدیث 393 و 394 .
4. ج 1 ، باب ما جاء فی القبلة .
5. ج 6 ، تفسیر سورة البقره .
6 . صحیح مسلم ، ج 7 ، کتاب الفضائل ، باب فضائل عمر ، حدیث 2399 .